Leidsche Buitenschool

de heilzame werking van het zeeklimaat voor kinderen met TBC

Opdrachtgever:

Buitenschool Leiden

Ontwerp:

buitenschool

Functie nu:

school bijzonder onderwijs

Bouwjaar:

1927

Status:

"Ik vind het bijzonder om in een gebouw te werken met zo'n lange historie. We hebben in september 2022 het 100-jarig bestaan van de Leidse Buitenschool feestelijk gevierd! Er zijn gelukkig nog veel originele details bewaard gebleven, zoals de entree met de mooie letters die Buurman zelf ontworpen heeft."

Karin Klijnoot, locatiecoordinator De Leidse Buitenschool

Ontstaansgeschiedenis

“In 1922 is De Leidsche Buitenschool opgericht. De kinderen kwamen uit Katwijk en omgeving. Veel kinderen hadden T.B.C., in die tijd volksziekte nummer een. Jaren later bezochten ook kinderen met astma, spanningsklachten, eet- en slaapstoornissen onze school. De naam Buitenschool houdt verband met het principe dat de school buiten de bebouwde kom is gebouwd. Hij is gelegen midden in de natuur, in een bosrijke omgeving in het duin, biedt de kinderen de heilzame werking van het milde zeeklimaat. Zo dacht men aan het begin van de eeuw. “ (Schoolgids de Leidse Buitenschool)

Internaat en school waren in eerste instantie in Villa Duinlust gevestigd. Deze villa werd door de familie De Koster geschonken aan de Buitenschool. Buurman kreeg in 1928 opdracht tot verbouwing van villa Duinlust, die als internaat ging dienen. De villa is in 1988 werd gesloopt.

 

Gelijktijdig werd in 1928 door Buurman een drieklassige school gebouwd, waar de Tweede Leidse Buitenschool nog steeds in zit. Er zit sinds 2013 De Leidse Buitenschool voor speciaal onderwijs in. De lighal en de buitenklassen bestaan niet meer. De school is een aantal keren uitgebreid, maar het originele deel met de oorspronkelijke ingang is nog steeds in takt. Buurman heeft ook de letters boven de ingang ontworpen.

In 1930 is het door Buurman ontworpen Kleuterhuis aan de Zeeweg gereedgekomen. In 1944 is het Kleuterhuis geconfisqueerd door de NSB. Daarna heeft Gemeentewerken erin gezeten. Sinds de zeventiger jaren zat er een notariskantoor in, in 1974 werd in hun opdracht door ir. M.P. Schutte een forse uitbreiding aan het gebouw toegevoegd. Deze is goed geïntegreerd in de bestaande bouw. In de zomer van 2022 is het notariskantoor verhuisd.

Bouwstijl

De Leidse Buitenschool is één van de eerste (experimentele) openluchtscholen in Nederland en het Kleuterhuis is één van de eerste paviljoens van een openluchtschool die op kleuters is gericht. De school geeft uitdrukking aan de ontwikkeling van het openluchtonderwijs, de ontwikkeling in de bouw van openluchtscholen en de ontwikkeling van het onderwijs voor zwakke en zieke kinderen.
Het kleuterhuis is in 1930 opgetrokken in zakelijk expressionistische stijl. Het is uitgevoerd in gele baksteen die in Noors verband is gemetseld. Het metselwerk van de gevels is uitgevoerd met een diepliggende voeg. Zeeweg 117 is van architectuurhistorische waarde vanwege de gaaf bewaarde hoofdvorm en vanwege de esthetische kwaliteit van het ontwerp in zakelijk expressionistische stijl. Het is daarnaast van architectuurhistorische waarde als onderdeel uit het oeuvre van de Leidse architect B. Buurman, die bijvoorbeeld ook Sociëteit Amicitia en de Oud-Katholieke kerk in Leiden ontwierp. Het merendeel van de latere verbouwing aan het pand zijn door het architectenbureau van Buurman uitgevoerd, waardoor er geen grote stijlbreuk is ontstaan in de uitvoering. Het Kleuterhuis heeft in samenhang met Duinoordweg 2 ensemblewaarde als onderdeel van het complex van de Leidse Buitenschool dat als ensemble een goed en vroeg voorbeeld is van openluchtonderwijs in Nederland dat in de oorspronkelijke omgeving (duinen) herkenbaar is behouden. (Omschrijving gemeentelijk monument).

Bijzonderheden

Buurman heeft in 1928 ook nog een koloniehuis in Zandvoort gebouwd. Het pand verloor in de jaren zeventig zijn functie.  Het is een rijksmonument.

“Het koloniehuis is van algemeen belang vanwege de architectuurhistorische waarde als karakteristiek en gaaf bewaard gebleven voorbeeld van een koloniehuis in een door het Functionalisme beïnvloede stijl. Van cultuurhistorische waarde als bijzondere uitdrukking van een ontwikkeling in de vroeg 20ste -eeuwse jeugd(gezondheids)zorg.” (Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed)

media