Ambachtsschool

sober baksteenmodernisme

Opdrachtgever:

Ambachtsschool

Ontwerp:

uitbreiding en verbouwing ambachtsschool

Functie nu:

creatieve bedrijven en ateliers

Bouwjaar:

1939

Status:

gemeentelijk monument

“Buurman creëert en verbindt; één gebouw, twee ingangen, twee stijlen, verleden en toekomst, kunstenaars en ondernemers en toch allemaal met elkaar vervlochten”

Arie Feij, Haagweg 4

Ontstaansgeschiedenis

Het oorspronkelijke gebouw uit 1883 aan de Haagweg is ontworpen door W.C. Mulder in neorenaissancestijl en dateert uit 1892. In 1923 en 1939-1941 volgden uitbreidingen naar ontwerp van architect B. Buurman.

“Vanaf 1893 zat de Practische Ambachtsschool in het pand. De ambachtsschool in Leiden was populair: op het hoogtepunt in 1966 volgden 766 leerlingen vakonderwijs op de school. Daarna ging het bergafwaarts. Dit kwam onder andere door de concurrentie van nieuwe technische scholen in de omgeving. De school werd steeds minder populair en sloot uiteindelijk in 1985.” (In de buurt Leiden)

In 1993 werd het pand gekraakt door een groep kunstenaars. In 2011 heeft Peter van Swieten het complex gerenoveerd en de originele kleuren teruggebracht. De Ambachtsschool is nu bekend als ‘Haagweg 4’: een bedrijfslocatie voor bedrijven in de creatieve sector.

Bouwstijl

Buurman heeft de uitbreiding van 1939 ontworpen in de stijl van de Nieuwe Zakelijkheid.
Hij ontwierp een strak L-vormig gebouw plus puntdak, bekleed met de voor Buurman typerende gele baksteen.

“Het pand heeft architectuurhistorische waarde als voorbeeld van sober baksteenmodernisme dat gebruikelijk is voor deze tijdsperiode in Nederland en voor deze architect. Karakteristiek zijn de zorgvuldig vormgegeven ingangspartij, de details in het metselwerk, de grote vensters en in het interieur het monumentale trappenhuis en de tegellambrisering. Daarnaast is dit pand van belang vanwege de plaats in het oeuvre van de Leidse architect Buurman.
Cultuurhistorische waarde: Het gebouw is representatief voor de ontwikkeling en groei van ambachtsscholen in Nederland. Het heeft zeldzaamheidswaarde als voorbeeld van een gegroeid schoolcomplex met herkenbare bouwfaseringen. Dit gebouw is onlosmakelijk verbonden met de monumentale oudere bouwdelen en vormt een kenmerkend onderdeel van het complex.” (omschrijving gemeentelijk monument)

Bijzonderheden

Voor de bouw van de nieuwe vleugel is een bestaande laagbouw vleugel gesloopt die Mulder eerder had ontworpen. Daarbij is door Buurman ook de zuidgevel van de binnenplaats vervangen met daarachter nieuwe gangen en toiletgroepen. De oude en nieuwe architectuur grijpen op deze plaats echt in elkaar, een mooie verbinding tussen beide gebouwdelen.

Waarde

“Het contrast tussen de negentiende-eeuwse architectuur van het oude deel en de nieuwe architectuur van Buurman uit de jaren dertig van de vorige vind ik inspirerend. De radicale vernieuwing die Buurman en zijn tijdgenoten tot stand brachten in de dertiger jaren is een aansporing om te blijven vernieuwen.” Peter van Swieten, architect restauratie 2011

 

media